Van lijnvriezer naar hightech IQF-oplossing
De nieuwe installaties zijn zogeheten IQF-vriezers: Individual Quick Frozen. Daarbij worden producten individueel en snel ingevroren op een transportband. Waar traditionele lijnvriezers lucht over het product blazen, en injectieluchtvriezers met hoge druk werken, kiest de DI-vriezer voor een slimme middenweg. Met een veel lagere druk en dubbele luchtstroom.
“De techniek achter de DI-vriezer is gebaseerd op een dubbele luchtstroom”, legt manager engineering Richard Veenstra uit. “Koude lucht wordt zowel van boven als van onder over het product geleid. Daarnaast worden producten ook aan kop- en staartzijde aangeblazen. Dit zorgt voor een zeer efficiënte warmteoverdracht en een homogeen invriesproces.”
En dat ziet de klant terug op de energienota. “Het energieverbruik van DI-vriezers ligt aanzienlijk lager. Enerzijds door de manier waarop de ventilatoren zijn opgesteld. Anderzijds door de toepassing van nozzletechniek en lagere luchtdruk. Hierdoor is tot 20% energiebesparing mogelijk ten opzichte van conventionele systemen”, vertelt projectleider Chris Muller.
Sneller invriezen = betere productkwaliteit
De kracht van de DI-vriezer zit in het snelle invriesproces. Dit heeft direct een positieve invloed op de productkwaliteit. Zo is er minder indroging en dus minder gewichtsverlies. IJskristallen blijven klein, waardoor de celstructuur intact blijft. Zouten en mineralen verplaatsen zich minder snel naar een centrale plaats in het product. De vis komt er met een betere kleur en uitstraling uit.
“Voor onze opdrachtgever, die werkt met gepaneerde visproducten, is dit essentieel”, zegt Chris. “Na een bad in pepersaus en paneermeel wordt de vis eerst kort aangevroren in de eerste vriezer (circa 140 seconden). Daarna worden de producten in een tweede vriezer die in serie geschakeld staat volledig doorgevroren (circa 400 seconden).”
Opvallend is de configuratie van twee DI-vriezers in serie. In plaats van één lange vriezer koos Equans voor twee kortere units. Dit levert een verrassend capaciteitsvoordeel op. “In de eerste vriezer wordt alleen de buitenlaag van de vis ingevroren, waardoor deze vormvast wordt. Vervolgens kunnen de producten in de tweede vriezer worden gestapeld zonder aan elkaar te kleven. Hierdoor neemt de effectieve capaciteit sterk toe. In deze opstelling geldt feitelijk dat 1 + 1 gelijk is aan 3”, zegt Chris.
Vriezer met compact en hygiënisch ontwerp
Waar de oude vrieslijn van het bedrijf nog 40 meter lang was, volstaat nu een installatie van circa 14 meter. Dat scheelt aanzienlijk veel vloeroppervlak. De vriezers zijn volledig prefab geleverd en in-house geproduceerd door Equans.
Ook op het gebied van hygiëne en onderhoud zet de DI-vriezer een nieuwe standaard. “De geïsoleerde volledig afgelaste RVS-omkasting kan volledig worden geopend via een elektrisch liftsysteem”, vertelt Chris. “Dat maakt alle componenten goed bereikbaar. Daar hebben we bij het ontwerp dan ook de volledige focus op gelegd. De vriezer heeft aflopende oppervlakken. Dat zorgt ervoor dat vuil zich minimaal ophoopt.” Het grote verdamperoppervlak zorgt juist weer voor een langere standtijd.
De DI-vriezers draaien op ammoniak (NH₃), een natuurlijk koudemiddel. De installaties zijn ook geschikt voor CO₂, wat flexibiliteit biedt voor toekomstige toepassingen. De keuze voor ammoniak is ingegeven door de bestaande koude-installatie op de locatie op Urk. Hoewel de vriezers draaien binnen de beperkingen van deze koude-installatie, is er nog groeipotentieel. “Bij lagere temperaturen kan de vriezer nóg compacter en krachtiger opereren”, aldus Chris.
Hoewel bij deze klant alleen de vriezers zijn geleverd, zijn ze wel geïntegreerd met de bestaande koude-installatie. Volgens Chris zit de meerwaarde in de besturing: “We stemmen vriezers en koelinstallatie op elkaar af, zodat capaciteit, energieverbruik en productstroom continu in balans blijven. Deze afstemming voorkomt piekbelastingen en zorgt voor een stabieler proces met minder storingen en een voorspelbaarder energieverbruik. Wanneer ook de koudecentrale wordt ontworpen en geleverd door Equans, kan die integratie verder worden doorgetrokken. De klant profiteert dan van één samenhangend systeem met één aanspreekpunt bij storingen of onderhoud.”
Van prototype naar toekomstbestendige vriezer
De DI-vriezer is het resultaat van jarenlange ontwikkeling. Na een prototype en een eerste installatie bij een opdrachtgever in België, zijn de systemen bij de Urker visverwerker de derde en vierde generatie. Het ontwerp is volledig geoptimaliseerd volgens de nieuwste normen op het gebied van hygiëne, onderhoud en prestaties. Dit heeft geleid tot een robuustere constructie, betere toegankelijkheid voor onderhoud en een hygiënischer ontwerp met slimme afwatering en openklapbare delen.
Met de doorontwikkelde vriestechnologie speelt Equans in op een veranderende markt. Hoewel de visverwerking op Urk onder druk staat door externe factoren zoals quota, windmolens en het verbod op pulsvisserij, groeit internationaal de vraag naar hoogwaardige invriestechnologie. “De DI-vriezer biedt daarvoor een schaalbare, energiezuinige en kwalitatief hoogwaardige oplossing”, stelt Chris. “Een installatie waar bedrijven jarenlang mee vooruit kunnen en die op alle fronten presteert.”
